NOWY TARG

Położenie

Współrzędne:

szerokość geograficzna: 49°28’ N

długość geograficzna: 20°00’ E

Miasto położone u podnóży Gorców, w widłach rzek: Białego i Czarnego Dunajca,

w centrum Kotliny Orawsko-Nowotarskiej. Mimo położenia w kotlinie miasto znajduje się

na wysokości 585-680 m n.p.m.

Nowy Targ jest miastem powiatowym, liczy ponad 34 tys. mieszkańców i zajmuje powierzchnię 50,42 km². Pod względem liczby mieszkańców jest siódmym miastem województwa małopolskiego, pod względem gęstości zaludnienia piątym. Jest ważnym węzłem komunikacyjnym – leży wszak na skrzyżowaniu dróg w kierunku Tatr, Pienin, Gorców i Beskidów: Średniego i Żywieckiego.

Na terenie miasta na tzw. Samorodach Biały i Czarny Dunajec łączy się dając początek Dunajcowi – rzece, która po kilkunastu kilometrach tworzy sztucznie zbudowane Jeziora Czorsztyńskie i Sromowieckie i dalej pięknym przełomem przedziera się przez Pieniny, płynie przez Krościenko i Szczawnicę, przepływa przez Kotlinę Sądecką ze Starym i Nowym Sączem. Za tym ostatnim dzięki kolejnej zaporze tworzy Jezioro Rożnowskie, następnie pokonuje obszar Pogórza Karpackiego, aby w końcu ujść do Wisły w Ujściu Jezuickim.

Klimat

Kotlina Orawsko-Nowotarska mieści się w piętrze klimatycznym umiarkowanie ciepłym i odznacza się cechami specyficznymi, warunkowanymi przez jej budowę. Chodzi tu o zaleganie mas powietrza, zwane inwersją termiczną.

W zimie, w okresie wyżu powstaje tu zastoisko zimnego powietrza, dając efekt w postaci zamgleń. W lecie od otaczających ją wzniesień wschodnia część kotliny z samym Nowym Targiem odczuwa wpływ powstania zbiornika Czorsztyńskiego, widoczny w wyraźnym zwiększeniu się wilgotności powietrza. Zima jest tu długa i mroźna, wiosna krótka i deszczowa, lato ciepłe i słoneczne, choć niezbyt długie. Jesień bywa z reguły słoneczna. Średnia roczna temperatura wynosi około 5,5°C, średnia roczna suma opadów około 850 mm.

Historia Miasta Nowy Targ – „Stolicy Podhala”

Najnowsze badania archeologiczne wykazały, że na Podhalu osadnictwo sięga epoki kamiennej. Zaledwie 10 km na południowy wschód od Nowego Targu, na terenie obecnego rezerwatu w skałach Przełomu Białki, w jaskini Obłazowej, znaleziono ślady stałego osadnictwa, w tym najstarszą ludzką kość z terenu Polski. Rewelacją okazało się też odkrycie bumerangu z ciosu mamuta.

Wiadomości historyczne dotyczące początków miasta wiążą się z działalnością osadniczą Cystersów sprowadzonych do sąsiedniego Ludźmierza w 1239 roku. Osada Stare Cło znajdująca się na wschodnim krańcu dzisiejszego Nowego Targu miała być zalążkiem miasta. W jej bliskim sąsiedztwie Cystersi lokują miasteczko o nazwie Długie Pole, w dokumencie z 1326 roku wymieniane pod nazwą Novum Forum, które w 1333 roku miało już wójta i plebana. Około 1335 r. tereny te po 100-letniej przynależności do Cystersów ponownie wracają we władanie królewskie i stają się włąsnością monarszą. Wiąże się to z koniecznością umocnienia południowych rubieży kraju. W 1346 roku król Kazimierz Wielki dokonuje ponownej lokacji miasta Nowy Targ w widłach Białego i Czarnego Dunajca na prawie magdeburskim. Zasadźcą zostaje Dytrych Szyja – pierwszy dziedziczny wójt miasta.

Kupców nowotarskich król zwolnił od cła krakowskiego i nadał miastu przywilej urządzania raz do roku, w dzień św. Katarzyny – patronki miasta – ośmiodniowego jarmarku,

a także prawo organizowania targów w każdy czwartek (dzień ten jest dniem targowym po dzisiejsze czasy). Oficjalna konkurencja wyrosła dopiero w XVIII wieku, pod zaborami, gdy prawo organizowania jarmarków otrzymał Czarny Dunajec (było to rzadkością, gdyz z reguły wsiom nie nadawano takiego przywileju).

Kolejnym istotnym przywilejem było prawo drogi, tzw. Przymus drożny, otrzymane w 1535 roku. Oznaczło ono, iż kupcy musieli przejechać przez uprzywilejowane miasto.

W XVI w. Wójt nowotarski Michał Spis własnym sumptem dokonał naprawy drogi, za co otrzymał od króla prawo pobierania myta od przewożonych nią towarów.

Na kupcach udających się na Węgry ciążył też obowiązek sprzedaży towaru w Nowym Targu – tzw. Prawo Składu (względne i bezwzględne). Po potopie szwedzkim Jan Kazimierz nadał miastu prawo tartaku i młyna, z którego dochód miał umożliwić podniesienie się ze zniszczeń wojennych. Istniało również prawo korzystania z lasów (w Średniowieczu – bez ograniczeń, a później za zgoda starosty) oraz prawo polowania (od 1346 roku) i prawo połowu ryb.

Król Zygmunt III nadał miastu prawo składu na sól z Wieliczki i ołów z Olkusza oraz na handel węgierskim winem.

W II połowie XVI w. powstają w Nowym Targu cechy rzemieślnicze. Pierwszy z nich cech szewców potwierdza w 1576 r. Stefan Batory. Później powstają inne: tkaczy, kuśnierzy, stolarzy, krawców, garncarzy.

Już w 1326 roku istniała w Nowym Targu samodzielna parafia, aż do XVI w. rozrastająca się terytorialnie, a od 1448 r. siedzibę miał tu dekanat. Przy parafii istniała w XVI w. szkoła oraz szpital dla ubogich.

Na przełomie XV i XVI wieku dzierżawiący dobra królewskie na Podhalu starostowie przenoszą swoją siedzibę z zamku szaflarskiego do Nowego Targu. Chcąc osiągnąć jak największe korzyści dążą do ograniczenia swobód samorządu miejskiego, a także uszczuplenia praw i przywilejów mieszczan i chłopów, zmuszając ich do danin i robocizn. Realizowano to drogą wykupu dziedzicznego dotąd wójtostwa miejskiego i sołectw na wsiach. W 1525 r. wójtostwo zostało połączone z urzędem starosty nowotarskiego.

W ograniczaniu swobody i praw mieszczan wyróżniał się starosta Marek Ratułd. Po nim w latach 1624-1633 Mikołaj Komorowski konsekwentnie dąży do rozbudowy gospodarki folwarcznej, co u nieprzywykłych do odrabiania pańszczyzny górali wywołuje zdecydowany opór, który przeradza się w otwartą walkę.

W styczniu 1631 r. zbuntowana ludność podeszła pod Nowy Targ blokując drogi wiodące do miasta. Zebrani chłopi ustalili manifest stanowczo przeciwstawiający się nadużyciom Komorowskiego. W maju 1631 roku zjechała do Nowego Targu komisja królewska, której werdykt okazał się korzystny dla starosty. Sołtysi wznawiają proces sądowy, a do śmierci

M. Komorowskiego w 1633 roku trwa ciągły stan oblężenia miasta.

Nowy Targ ulegał kilkakrotnemu zniszczeniu w okresie od XVI do XVIII wieku. Największe spustoszenia poczynił najazd szwedzki w 1656 roku, jak również ogromny pożar w 1784 r., który w ciągu 2 godzin strawił 368 zagród.

W 1670 roku górale po raz drugi dokonali najazdu na miasto. Tym razem powodem były gwałty i nadużycia jakich dopuszczały się wojska stacjonującej w Nowym Targu chorągwi Jana Wielopolskiego. Chłopi rozbroili żołnierzy pobierających po wsiach tzw. hibernę (żołd), odebrali im zrabowane dobra i odstawili do Nowego Targu pod nadzorem delegacji udającej się ze skargą do województwa. Skarga nie odniosła skutku, delegatów chłopskich aresztowano, więc górale starli się z wojskami królewskimi używając podobno drewnianych armat.

W 1769 roku uprzedzając I rozbiór Polski, Austria zajęła starostwo spiskie, a w roku 1790 czorsztyńskie, nowosądeckie i nowotarskie. Nowy Targ zostaje zajęty przez wojska austriackie i wcielony do monarchii austriackiej na dwa lata przed I rozbiorem Polski. Zaborcy ustalili tu starostwo powiatowe i po przejęciu dóbr królewskich utworzyli z nich tzw. dobra kameralne, których zarząd miał siedzibę w Nowym Targu. Pierwsze dziesięciolecia pod berłem Habsburgów oznaczały regres gospodarczy – tak za sprawą odcięcia kordonem granicznym od dotychczasowych partnerów handlowych, rabunkowej polityki gospodarczej władz, jak i całej serii klęsk żywiołowych. Dopiero zmiana kursu politycznego i ekonomicznego po 1848 roku (m.in. zniesienie pańszczyzny) przyniosło pewne ożywienie.

Miasto stopniowo zyskiwało polskie urzędy, rządzone było przez radę miejską z burmistrzem na czele. Powstały warunki do rozwoju życia kulturalnego i polskiej oświaty. Wysiłkiem mieszkańców miasta (szczególnie Adolfa Tetmajera – ojca poety Kazimierza) w 1904 roku powstaje tu C.K. Gimnazjum, dziś kontynuujące tradycje jako I L.O. im Seweryna Goszczyńskiego.

Do przyspieszenia tempa wzrostu gospodarczego przyczyniło się włączenie Nowego Targu do sieci kolejowej w 1899 roku.

Początek XX wieku to dla Nowego Targu okres zmian i rozwoju. Jeszcze przed I wojną światową miasto staje się ważnym ośrodkiem podhalańskiego ruchu regionalnego. Tu w 1912 r. odbył się II zjazd Związku Podhalan pod przewodnictwem Jakuba Zachemskiego (górala z Odrowąża, pedagoga, pisarza, publicysty), na którym przemówienie programowe wygłosił Władysław Orkan. Na zjeździe tym podjęto uchwałę o założeniu gazety regionalnej. Pierwszy numer „Gazety Podhalańskiej” ukazał się w Nowym Targu z datą 1 stycznia 1913 roku, pod redakcją Feliksa Gwiżdża. Odtąd wychodziła nieprzerwanie jako tygodnik, również w latach wojny, do 1935 roku. Przeznaczona zarówno dla Podhalan, jak i grali z sąsiednich regionów, zwłaszcza Spiszaków i Orawian, budziła świadomość narodową, pisała o prześladowaniach, wydarzeniach wojennych i codziennych wiejskich kłopotach. Wokół „Gazety Podhalańskiej” skupiali się działacze ruchu podhalańskiego, jak Władysław Orkan, Feliks Gwiżdż, Andrzej Stopka, Jakub Zachemski, ks. Ferdynand Machay, Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Redaktorem był także Juliusz Zborowski – późniejszy dyrektor Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem.

Jeszcze przed wybuchem I wojny światowej Nowy Targ staje się ośrodkiem życia politycznego na Podhalu. W roku 1912 tworzą się w mieście i okolicznych wsiach Drużyny Podhalańskie, oficjalnie występujące jako oddziały samoobrony na wypadek wojny, ale ich zasadniczym celem było przygotowanie górali do służby w wojsku polskim. To zadanie zostało spełnione – Drużyny przekazały w 1914 roku do Legionów ponad 1500 żołnierzy.

Tu w 1919 roku działał komitet obrony Spisza i Orawy z ks. Ferdynandem Machayem i jesienią tegoż roku Główny Komitet Plebiscytowy Spisko-Orawski pod kierunkiem Walerego Goetela. W 1930 roku zmarł Władysław Orkan. Miasto zabiegało o pochowanie zwłok na miejscowym cmentarzu, ale do tego jednak nie doszło. Orkana pochowano na Starym Cmentarzu w Zakopanem, natomiast w Nowym Targu na Placu Słowackiego w dniu 8 lipca 1934 r. odsłonięto pomnik pisarza ufundowany przez Związek Podhalan w Ameryce.

W 1935 roku uruchomiono Powiatową Wysokogórską Szkołę Rolniczą.

Ważnym elementem Kształtującym charakter Nowego Targu była wielokulturowość. W 1910 roku 15% ludności miasta stanowili Żydzi, a w 30 lat później już 20%. Nie brakowało wśród nich biedoty, ale bogaci Żydzi skupiali w swoich rękach połowę handlu miejskiego, najlepsze kamienice, zdominowali wolne zawody, mieli własny silny samorząd i 6-8 osobowe przedstawicielstwo w Radzie Miasta.

W czasie II wojny światowej nastąpiła eksterminacja Żydów. Pierwszy obóz pracy dla Żydów został utworzony w Nowym Targu, a w czerwcu 1941 roku utworzono getto między ulicami Waksmundzką i Nadwodną oraz Jana Kazimierza i Doroty. Skupiono tam ponad

3 tys. Żydów z całego Podhala. 30 sierpnia 1942 roku nastąpiła likwidacja getta. Młodzi mężczyźni zostali wysłani do obozów pracy, a pozostałych rozstrzelano. Po mniejszości żydowskiej pozostał stary cmentarz z częściowo zachowanymi nagrobkami. W 1990 roku z inicjatywy Ziomkostwa Żydów Podhalańskich w Izraelu, na żydowskim cmentarzu został postawiony pamiątkowy obelisk ku czci pomordowanych.

II wojna światowa przerwała rozwój miasta. Już 1 IX 1939 roku wojska niemieckie, a u ich boku słowackie zajęły niemal bez walki Nowy Targ. Miasto było ośrodkiem ruchu oporu. W czerwcu 1941 roku Augustyn Suski, Tadeusz Popek i Jadwiga Apostoł założyli organizację zwaną Konfederacje Tatrzańską mającą zmobilizować ludność Podhala do walki z okupantem. Konfederaci wydawali kilka pism: „Na Placówce”, „Wiadomości Polskie”.

W 1942 roku organizacja ta została za sprawą konfidenta Gestapo Wagnera Romanowskiego wykryta i zlikwidowana.

Nowy Targ był tez bazą przerzutową. Trasa kurierska wiodła przez Spisz (Dursztyn, Łapsze), stamtąd na Preszów, Koszyce, Rożniawę.

Wyzwolenie nastąpiło 29 stycznia 1945 roku. W latach 1945-1947 toczyły się jeszcze walki z antykomunistyczna partyzantką Józefa Kurasia, ps. „Ogień”, pochodzącego z pobliskiego Waksmundu.

Po wojnie rozwój miasta związany był z wybudowaniem różnych zakładów przemysłowych. Największy z nich – kombinat obuwniczy Nowotarskie Zakłady Przemysłu Skórzanego „Podhale” uruchomiono w 1955 roku (w latach 70-tych XX w. Produkcja 10.5 mln par butów rocznie). Pozostałe zakłady to „Spółdzielczy Zakład Garbarski i Kożuszniczy”, Wytwórnia Kilimów i Gobelinów Podhalańskiej Spółdzielni Tkacko-Trykotarskiej, duży tartak, cegielnia, betoniarnia.

Kronika wydarzeń Nowego Targu

(...)

1251 i 1254 Bolesław Wstydliwy zezwala Cystersom na sprowadzenie osadników do ich

dóbr podhalańskich . Wtedy przypuszczalnie powstał zalążek osady

Nowy Targ.

1335-1338 Przyjęcie dóbr cysterskich na Podhalu przez własność królewską.

przed 1346 Wzniesienie kościoła z kamienia.

1346 Przywilej na lokację miasta.

1487 Miasto otrzymuje od Kazimierza Jagiellończyka drugi jarmark i targ tygodniowy w czwartki.

1533 Nowy Targ otrzymał przywilej zabraniający obcym kupcom omijać miasto.

1575-1578 Powstanie pierwszego cechu tj. cechu szewskiego.

1601 Pożar miasta – spłonęły m.in. kościół parafialny i stare akta.

1656 Zniszczenie miasta i wymordowanie znacznej części jego mieszkańców przez Szwedów.

1710 Spłonęło 41 domów i kościół parafialny – epidemia dżumy w mieście.

1767 Wzmianka o ratuszu i jego opis.

1772 Król Stanisław August nadaje miastu pod administrację Węgierską 4 jarmarki.

1784 13 VI wielki pożar strawił większość zabudowy miejskiej, w tym kościół parafialny i dwór starościński. Dotknął około 2500 osób.

1784 Wytyczenie nowego (obecnego) planu miasta

1823 W mieście powstaje pierwsza apteka

1845 Wielka powódź w Nowym Targu i na Podhalu.

1854 Utworzenie powiatu nowotarskiego w obrębie obwodu sądeckiego, z 33 gminami.

1867 Utworzenie Sądu Powiatowego i oddzielenie spraw sądowych od administracyjnych.

1880 W mieście powstaje straż pożarna

1884 Powstaje gmach sądu powiatowego

1884 Wybrukowano rynek

1884-1886 Miasto buduje Ratusz

1885 Powstaje orkiestra przy straży pożarnej

1898 Wybudowano elektrownię miejską

1898-1905 Założenie parku im. Adama Mickiewicza

1899 Miasto posiada światło elektryczne (wcześniej niż Kraków)

1899 Oddano do użytku linię kolejową Chabówka – Zakopane.

1900 Wybudowanie cegielni

1903-1907 Wystawiono gmach Gimnazjum

1904 We wrześniu otwarto C. K. Gimnazjum w Nowym Targu.

1906 Miasto otrzymuje prasę

1909 Powstaje pierwszy chór tzw. "Chór Ludowy"

1911-1912 Miasto otrzymuje kino

1913 Oddanie do użytku bursy gimnazjalnej i gmachu Szpitala Powiatowego.

1913 Pierwsze popisy jazdy automobilem

1919 Powstał Narodowy Komitet Obrony Spisza, Orawy i Podhala

pod przewodnictwem Kazimierza Przerwy Tetmajera.

1925 Powstaje tartak miejski

1929 Wybudowano nową cegielnię

1930 Wybudowano lotnisko

1931-1932 Wybudowano stadion sportowy

1933 Wybudowano budynek Prezydium P.R.N

1933 Miasto gościło prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Mościckiego.

1934 Odsłonięcie pomnika Władysława Orkana, ufundowanego przez Związek Podhalan w Ameryce Północnej.

1934 Wybudowano szkołę rolniczą

1938 Wybudowano dom dziecka

1939 Zarejestrowano w mieście 312 rzemieślników, w Nowym Targu istniało ponad 135 zakładów handlowych.

1939 1 września około godziny 16:30 wojska niemieckie bez walki zajmują miasto.

1941 Powstała Konfederacja Tatrzańska, z siedzibą w Nowym Targu. Pod koniec 1941 roku liczyła około 400 członków i około 100 żołnierzy tzw. dywizji górskiej.

1947 Odbudowa winiarni PZGS

1950 Wybudowano Szkołę Podstawową Nr 1

1951 Wybudowano szpital powiatowy

1953 Wybudowano budynek lecznicy zwierząt

1954 Wybudowano piekarnię mechaniczną

1955 Rozpoczynają produkcję Nowotarskie Zakłady Przemysłu Skórzanego

1956 Wybudowano bursę im. Kostki Napierskiego

1956 Wybudowano schronisko na Turbaczu

1958 Rozbudowa ogrodu miejskiego

1959 Miasto otrzymuje pierwsze światła jarzeniowe

1960 Oddanie do użytku wodociągów miejskich

1961 Miasto otrzymuje wodę z wodociągu

1961 Wybudowano budynek Hali Sportowej przy Al. Tysiąclecia

1961 Rozbudowa lotniska

1962 Oddanie do użytku sztucznego lodowiska na stadionie lodowym

1962 Wybudowano zajezdnię PKS

1963 Wybudowano budynek spółdzielni ogrodniczej

1964 Oddanie do użytku Zasadniczej Szkoły Metalowej

1964 Wybudowano masarnię PSS Orkan

(...)

Zabytki Nowego Targu

Najstarszym zabytkiem jest kościół pw. Świętej Anny, którego budowę wiążą badacze z osadą Stare Cło. Datuje się go na II połowę XV wieku. Barwne ludowe opowieści głoszą, że jest on fundacją zbójców, którzy zrabowany na Węgrzech obraz św. Anny umieścić mieli na ołtarzu. Na obecny kształt kościoła wpływ miały liczne przebudowy i renowacje (1772, 1865, 1879, 1903, 1926 r. ). Kościół usytuowany jest na wzgórzu, pośród cmentarza grzebalnego otoczonego kamiennym murem. Drewniany o zrębowej konstrukcji, wtórnie wzmocnionej w narożach lisicami, z wieżą słupowo-szkieletową, o ścianach szalowanych deskami i dachach podbitych gontem. Średniowieczne pochodzenie zdradza plan zbliżony do późnogotyckich kościołów w Łopusznej, Harklowej i Dębnie.

W wyposażeniu na uwagę zasługują: ołtarz główny o charakterze późnobarokowym z I poł. XVIII wieku z cennymi obrazami: Rodziny Njświętszej Maryi Panny z 1516 roku i Matki Boskiej z Dzieciątkiem z początku XVI wieku. Dwa boczne ołtarze pochodzą z końca XVIII wieku. Wyposażenie dopełnia rokokowa ambona oraz chór muzyczny z parapetem, na którym namalowane są: słońce, księżyc, ekierka i cyrkiel. Organy pochodzące z II połowy XVIII wieku ujęte są w prospekt o ornamentyce rokokowej. Obecną polichromie w kościele wykonał Hipolit Lipiński z Nowego Targu w 1865 roku.

Młodszym zabytkiem jest kościół parafialny pw. Świętej Katarzyny wzniesiony prawdopodobnie na początku wieku XVII, na murach wcześniejszej świątyni. Rozbudowa w 1701 roku nadała kościołowi formę która dotrwała do dzisiaj. Zbudowany z kamienia i otynkowany, jednonawowy, z ramionami w rodzaju transeptu, z prezbiterium wielobocznie zamkniętym oraz z wieżą od zachodu.

Ołtarz główny i boczne barokowe zniekształcone późniejszymi przeróbkami. Ambona barokowa, chór muzyczny drewniany z siedmioma alegorycznymi malowidłami wyobrażającymi „stan duszy uciśnionej” i dwa krajobrazy.

Do najbardziej znaczących zabytków architektury świeckiej należy ratusz znajdujący się na nowotarskim rynku. Zachował do dzisiaj forme XIX-wieczną, chociaż jego mury najprawdopodobniej pamiętaja początek XVII wieku.

Zabudowania rynku od czasu lokacji kształtowały się w oparciu o cztery boki kwadratowego placu. Po wielkim pożarze w 1784 roku preferowano budynki murowane. Przeważa tu typ kamienicy dwukondygnacyjnej. Większość zabytkowych kamienic wybudowano w II połowie XIX wieku i noszą piętno architektury eklektycznej. Do najciekawszych należą domy o numerach 9, 10, 11, 12, 17 i 18.

Poza rynkiem na przełomie XIX i XX wieku dominował typ parterowego domu mieszkalnego z asymetryczną sienia przejazdową i jedną lub dwiema izbami przy niej. Domy takie zachowały się przy ulicy Długiej, Jagiellońskiej, Królowej Jadwigi oraz Ludźmierskiej.

Kultura

Nowy Targ jest lokalnym centrum oświatowym i kulturalnym. W mieście działa Podhalańska Wyższa Szkoła Zawodowa, 6 zespołów szkół ponadpodstawowych, w tym 2 ogólnokształcące, Zespół Szkół Technicznych, Zespół Szkół Rolniczych i Zespół Szkół Ekonomicznych. W mieście znajduje się kino i Młodzieżowy Dom Kultury. W ratuszu mieści się Muzeum Podhalańskie zorganizowane w latach 60-tych XX wieku przez grupę pasjonatów zabytków i tradycji podhalańskiej.

Wśród wydarzeń kulturalnych na szczególna uwagę zasługuje „Jarmark Podhalański” – impreza odbywająca się w II połowie sierpnia na nowotarskim rynku. W czasie trzydniowej imprezy odbywają się występy grup folklorystycznych z kraju i zagranicy, promocje wyrobów regionalnych i tradycyjnych potraw góralskich.

Organizatorem życia kulturalnego jest także Miejski Ośrodek Kultury przy Al. Tysiąclecia 37, z sala widowiskową i dobrze zaopatrzoną biblioteką. Mieści się tu także

biuro Euroregionu Tatry, po słowackiej stronie podobne biuro jest w Keżmarku. W ramach Euroregionu organizowana jest wymiana kulturalna, gospodarcza i dotycząca ochrony środowiska.

Turystyka i sport

Od 1961 roku istnieje sztuczne, kryte lodowisko i drużyna hokejowa „Szarotki”, która wielokrotnie siegała po tytuł Mistrza Polski w hokeju na lodzie.

Na Równi Gronkowskiej usytuowane jest lotnisko szybowcowe, gdzie działa Centralna Szkoła Spadochronowa i Aeroklub Podhalański szkolący znakomitych szybowników.

W okresie Bożego Ciała rozpoczyna się cieszący się niesłabnącą popularnością Międzynarodowy Spływ Kajakowy na Dunajcu. Kajakarze płyną z Nowego Targu do Nowego Sącza.

Szansą turystyczną miasta są tereny rekreacyjne na terenie osiedla Kowaniec. W zimie działają dwa wyciągi narciarskie na Długiej Polanie i Zadziale, stale dyżuruje GOPR. Piesi turyści mogą stąd wędrować w Gorce. Okolice Nowego Targu są też znakomitym terenem do odbywania wycieczek rowerowych, a pobliskie Jezioro Czorsztyńskie też oferuje wiele atrakcji.

Kalendarz Imprez

Ważniejsze (cykliczne) imprezy kulturalne i sportowo-rekreacyjne w mieście:

Konkurs wiedzy o Nowym Targu (styczeń)

Tradycyjny koncert kolęd (styczeń)

Karnawał na śniegu (styczeń)

Żydzi w malarstwie Wodyna (styczeń) – muzeum PTTK

Mistrzostwa w tenisie stołowym (luty)

Zawody narciarskie o puchar przechodni Związku Podhalan (luty)

Konkurs Miss Ziemi Nowotarskiej (marzec)

Nowotarski Przegląd Twórczości Plastycznej „Talencik” (kwiecień)

Ogólnopolski turniej wiedzy turystycznej (kwiecień)

Show spadochronowy „Tatra Boogie” (maj-wrzesień)

Małopolski konkurs plastyczny „Matka w oczach dziecka” (maj)

Podhalańskie targi budownictwa, instalacji i wyposażenia wnętrz (maj)

Turniej dzikich drużyn (maj)

Zawody szybowcowe o puchar Podhala (maj-wrzesień)

Międzynarodowy konkurs fotograficzny im. Jana Sunderlanda „Krajobraz Górski” (czerwiec)

Międzynarodowy spływ kajakowy im. Tadeusza Pilarskiego na Dunajcu (czerwiec)

„Jarmark Podhalański” (sierpień)

Międzynarodowa wystawa psów rasowych (sierpień)

Turniej o puchar Euroregionu Tatry w tenisie stołowym (sierpień)

Szybowcowe Mistrzostwa Podhala (sierpień)

Międzynarodowe zawody spadochronowe o „Puchar Tatr” (wrzesień)

Trial 60 Międzynarodowy Rajd Tatrzański im. K. Jurkowskiego

Przyroda Gorców – Wystawa ze zbiorów i przy współpracy z GPN (wrzesień-listopad)

Ogólnopolski konkurs literacki im. Stanisława Jerzego Leca (wrzesień)

Nowotarski przegląd zespołów muzycznych (październik)

Konkurs wiedzy o Spiszu (październik)

Konkurs plastyczny „Niepodległość” (listopad)

Małopolski Konkurs Literacki „Co się komu w duszy gra” (grudzień)

Konkurs amatorskiej twórczości plastycznej (grudzień)

Wyścigi psich zaprzęgów (grudzień)

Monika Janocik

Dariusz Jurek

Witold Kaszkin

źródła:

informacje z folderów dot. miasta Nowy Targ,

wiadomości dostępne w internecie,

materiały własne